Carl Sagan's vast universe


 


Από μικρή το λες ότι είχα μια ευαισθησία με το περιβάλλον γύρω μου. Μπαμπά, μην αφήνεις την βρύση να τρέχει, γιατί να τρώμε τα κουνελάκια μας, μην πατάς τα μυρμήγκια, θα τα σκοτώσεις. Μαμά να πάρουμε αυτό το βιβλίο με τους δεινοσαύρους, και αυτό με τα δέντρα και αυτό με την θάλασσα; Ε και μετά εκνευρίζομαι όταν παρατηρώ αυτήν την απαξίωση και αλλοτρίωση του περιβάλλοντος συγγνώμη κιόλας δηλαδή!

Όσο ήμουν πιτσιρίκι και λίγο πιο μετά ήμουν πολύ απασχολημένη με όλη η ισορροπία και η τελειότητα της χλωρίδας και της πανίδας. Αυτή η χλωρίδα και η πανίδα που στριμώχνονται σε έναν μικρό γαλάζιο πλανήτη παρατημένο και ξεχασμένο από το σύμπαν. Και το εκεί-έξω-πέρα-από-τον-ουρανό ήταν κάτι που αδυνατούσα να συλλάβω και άρα δεν με αφορούσε καθόλου. Στο λύκειο αυτά άλλαξαν, ήταν που γνώρισα τους δύο μαθηματικούς μου. Ο ένας τόσο απολύτως απαραίτητος και ταυτόχρονα ακατάλληλος για μια ελληνική τάξη, με μεταδοτικότητα που έκανε πάρτυ, με παρουσία ντοκτορά και  βάλε να αφήνει στην άκρη τους στεγνούς τύπους (που και που) και να μας μιλάει για τους πατέρες των μαθηματικών και την απεραντότητα του σύμπαντος. (Κάθε μάθημα ήταν και ένα έργο τέχνης, να στε καλά κ. Δ.Δ.!) Ο δεύτερος παρόλο που δεν είχε αυτή την φαινομενική παρουσία μέσα στην τάξη, δίδασκε το μάθημα της αστρονομίας. Αυτό το μάθημα που ήταν επιλογής και πολύ χάρηκα που εντέλει το διάλεξα έναντι των βαρετών βλακειών που διάλεξαν οι φίλοι μου. Εντέλη, ευτυχώς που διάλεξα την αστρονομία και γνώρισα τον (μετέπειτα) καλό μου "φίλο", τον αστρονόμο Carl Sagan.

Μάθημα παρά μάθημα παρακολουθούσαμε και ένα από τα επεισόδια της σειράς "Cosmos: A personal voyage", που κυκλοφόρησε στις αρχές του 1980. Μέσα από αυτήν την σειρά (13ων επεισοδίων) ο Carl  σε μύηε για τις απαρχές του σύμπαντος, για τους γαλαξίες, για τους πλανήτες του ηλιακού μας συστήματος και για την μοναδικότητα του δικού μας μικρού πλανήτη. Και όλα αυτά με τον δικό του μοναδικό τρόπο, με την μεστή φωνή του και τις εκφραστικές του κινήσεις, με μοναδικές στυλιστικές του επιλογές (αυτό το μπορντό του ζιβάνγκο ;ήταν η κατάλληλη επιλογή για την έρημο αν μη τι άλλο), το πάθος του για την μετάδοση της τεράστιας ποσότητας γνώσης μέσα στο κεφάλι του και, το κυριότερο, μέσα από απλουστευμένες επιστημονικές έννοιες γύρω από τα δυσνόητα δια- γαλαξιακά θέματα.





Θα θυμάμαι πάντα ότι παθιάζονταν τόσο πολύ στις περιγραφές των άλλων πλανητών και παράλληλα ήταν ανένδοτος στο θέμα της προστασίας του ευαίσθητου πλανήτη μας και τόσο ευγνώμον που ζει σε αυτόν. Μπορούμε, έλεγε, μέσα στην βλακεία και στην απληστία μας να καταστρέψουμε τον πολιτισμό της φυλής μας ή μπορούμε μέσω της συμπόνιας και της εξυπνάδας μας, της τεχνολογίας και του πλούτου μας να τον προστατέψουμε και να μελετήσουμε τα άστρα και τα ταξίδια μας σε αυτά. Γιατί αλήθεια αν καταντήσουμε την γη μη-βιώσιμη (έννοια σου Καρλ και φλερτάρουμε πολυ με αυτήν την εκδοχή) που θα μεταναστεύσουμε; Δεν υπάρχει σχέδιο-B. Για την ώρα και για πολλά  ακόμα χρόνια παγιδευμένοι στον αλληλένδετοι με τον μικρό μας πλανήτη. Μέσα σε μια σχολική τάξη, ο Καρλ μας δίδαξε πόσο σημαντική είναι η εξερεύνηση του σύμπαντος.

Δυστυχώς ο Καρλ πέθανε σε ηλικία μόνο 62 ετών. Αν ζούσε ακόμα, σίγουρα θα δίδασκε και στους νεότερους τις τελευταίες ανακαλύψεις στον τομέα της αστρονομίας, την δυνατότητά να μας βλέπουμε και να μελετάμε ακόμα πιο μακρινούς γαλαξίες. Κάθε φορά που με πιάνουν οι ανασφάλειές μου σκέφτομαι για λίγο τον Καρλ και τις σοφές του κουβέντες. Αλήθεια πόσο ασήμαντοι είναι οι πόλεμοι, τα λεφτά, οι ευημερία, τα προβλήματα ομορφιάς μας, οι βαθμοί και η δόξα μας και τα κάνουμε τόσο μεγάλο θέμα; Το σύμπαν εξελίσσεται συνεχώς και ασήμαντα γεγονότα σαν τα δικά μας συμβαίνουν και θα συμβαίνουν κάθε μέρα σε κάθε σκονισμένη του γωνιά όσο δισεκατομμύρια χρόνια κι αν περάσουν.

Τελικά αγάπησα και την φύση του διαστήματος, εκτός από την φύση τριγύρω μου. Να φανταστείτε, πήρα μέρος μέχρι και σε διαγωνισμούς αστρονομίας. Αλλά να 'με τώρα, 3 χρόνια μετά, στο βιολογικό και όχι στο φυσικό. Μάλλον γιατί συνεχίζει να με τρομάζει η ασημαντότητα της φυλής μας ως προς τις γιγαντιαίες φλεγόμενες μάζες εκεί έξω και είπα να ασχοληθώ με κάτι που έχει μικρότερο ή ίδιο μέγεθος με εμένα.


Μπορείτε να πάρετε ως εργασίες για το σπίτι αυτά του γράμματα και πως γνώρισε και ερωτεύτηκε την γυναίκα του Ann Druyan, η διήγηση από την ίδια. Επίσης, για να πάρετε μια πιο ρεαλιστική ιδέα της πραγματικότητας/μεγέθους σας επισκεφτείτε το "Scale of Universe 2". Από τις χορδές του Πλανκ μέχρι τα όρια του παρατηρήσιμου διαστήματος το φάσμα των μεγεθών είναι τιτανοτεράστιο. Θα μπει το μυαλό σας στο μπλέντερ, πιστέψτε με!



Καλό διαγαλαξιακό σας ταξίδι, μάθημα τέλος!




From quite an early age, I'd say that I was very sensitive about the environment around me. Dad, don't consume so much water, why do we eat our bunnies, don't step on the ants, you will kill them! Mum, can we buy this dinosaurs' book, this trees' book, this ocean's book? After all this environmental education, I think it's logical to be mad with all this scorn and alienation of our environment. And guess what, I'm not sorry for my anger! wtf!


While I was a little girl and for many years that came, I was too busy with nature's balance and perfection, the perfect portions of flora and fauna bend together. Such ingenuity crammed into a small blue planet neglected and forgotten by the universe. And the out-of-here-and-beyond-the-sky was something impossible for me to conceive and therefore it didn't concern  me at all. In high school, this state of mine changed, due to my two mathematicians. The first one was so indispensable and in the same way unsuitable for a Greek class, with such a vivid transferability, with a post-doc's presence in the classroom, who would put aside the dry mathematical equations and would narrate us the stories of math's great fathers and universe's infinity. (Each course was a work of art, thanks for this mr. D.D.!) The second one, even he hadn't such unique presence in the classroom, he also was teaching astronomy. Ultimately, thanks god that I chose astronomy (instead of the other boring optional courses), because otherwise I wouldn't have met a very good "friend" of mine, the astronomer Carl Sagan.

In astronomy courses we were watching the episodes of his tv-serie named: "Cosmos: A personal voyage", which was released in early 1980. Through this series (13th episode) at the Carl was initiating us to the origins of the universe,  to the far-away-from-us galaxies, to the planets of our solar system and to the uniqueness of our small planet. He was teaching us with his own unique way, with his mature voice and his expressive movements, with his unique stylistic choices (you all probably remember his burgundy turtleneck, a right choice for the desert ;) ), with his passion for sharing all this knowledge of his and, most importantly, through his simplified scientific concepts about the most complex scientific theories that can be hardly understood.

Η γνωστή χρυσή πλάκα του Πάιονηρ του Carl Sagan // Carl Sagan's gold anodised plaque


Carl Sagan was very adamant that we should look after the earth and be very grateful for our existence on such a habitable planet. We can with our stupidity and greed as weapons to destroy our culture and our race, or we can with our compassion and intelligence, with our technology and wealth to protect it and study about the stars and our  future(?) trips to them. If we end-up with a total non-viable Earth  (we are trying real hard on this right Carl, stay cool), where will we migrate? Like it or not for the time being there no plan-B, we are trapped in intertwined with our small planet. Inside that classroom of ours, Karl taught us how important the exploration of the universe is.

Sadly, Carl died at the age of 62, so young. If he were still alive, he would certainly teach the younger ones about the latest discoveries in astronomy, our ability to observe and to study even more distant galaxies. Every time that my insecurities try to drive me crazy, I think for a moment Carl's wise words. How insignificant our wars, our money, our prosperity, our beauty issues, our grades and our glory are, to make such a big deal? The universe is constantly evolving and insignificant events like ours occur and will occur each day in every corner of this stars' cloud.

Eventually I loved the nature of space, except for the nature around me. I even participated in some astronomy competitions. However, here I am, 3 years later, in the Biology department and not the Physics one. Probably that's because the insignificance of our race to the giant flaming masses out there scares me still. So I would rather deal with subjects, which have the same/smaller size than me. :)


Your H.W. will be these letters of his and how he fell in love with his wife Ann Druyan. Also, to have a more realistic idea of our actual size in this universe please visit the "Scale of the Universe 2". From the strings of Planck to the limits of the observable space there is a huge range of sizes.  Your mind will be mashed, believe me!


I wish you a great intergalactic trip, class dismissed!